Migotanie przedsionków to często występująca choroba, w której serce bije nierówno i zbyt szybko. Występuje głównie u osób starszych, ale może się też pojawić u młodszych pacjentów. Zdarza się, że choroba nie daje żadnych objawów. Jednak jest niebezpieczna, ponieważ może prowadzić do udaru mózgu. Dlatego ważne jest, aby ją rozpoznać i odpowiednio leczyć.
Objawy migotania przedsionków wynikają z nieskoordynowanej, bardzo szybkiej i chaotycznej pracy przedsionków, która powoduje nieregularne bicie serca. Pacjenci najczęściej zgłaszają uczucie kołatania serca lub nierównego tętna. Inne częste objawy to duszność, szybkie męczenie się, osłabienie, zawroty głowy lub ból w klatce piersiowej. Niektórzy pacjenci nie odczuwają żadnych dolegliwości i dowiadują się o chorobie przypadkiem, np. podczas rutynowego badania EKG.
Na migotanie przedsionków wpływa wiele czynników. Częściej chorują pacjenci, którzy już mają postawione rozpoznanie nadciśnienia tętniczego, przewlekłej choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca lub wady zastawek. Większe ryzyko dotyczy również osób z cukrzycą, z nadwagą lub otyłością, z nadczynnością tarczycy oraz z przewlekłymi chorobami płuc. Migotaniu przedsionków sprzyja też częste picie alkoholu. Ryzyko tej choroby zwiększa się wraz z wiekiem, dlatego osoby starsze powinny regularnie kontrolować pracę serca i reagować na wszelkie niepokojące objawy.
U osób z migotaniem przedsionków krew w sercu przepływa nieregularnie i chaotycznie, co może prowadzić do zastoju krwi, szczególnie w mniejszych jego strukturach m.in. uszku lewego przedsionka. Taki zastój krwi może prowadzić do tworzenia się groźnych zakrzepów. Jeśli skrzeplina oderwie się i przedostanie do krwiobiegu, może doprowadzić do udaru mózgu lub zatorowości w innych narządach. Dlatego większość osób z tym rozpoznaniem musi przyjmować leki rozrzedzające krew, które znacznie zmniejszają ryzyko tych groźnych powikłań. Stosowane są głównie dwa rodzaje takich leków przeciwkrzepliwych: klasyczne leki będące antagonistami witaminy K, jak warfaryna czy acenokumarol, oraz nowoczesne doustne leki przeciwkrzepliwe (tzw. NOAC lub DOAC), do których należą między innymi apiksaban, rywaroksaban, dabigatran czy edoksaban.
Regularne przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych ma kluczowe znaczenie w ochronie przed udarem mózgu. Nieregularne stosowanie lub samowolne odstawienie leku może być bardzo groźne, gdyż już po kilku dniach przerwy ryzyko powstania skrzepliny i wystąpienia udaru znacznie wzrasta. Dlatego pacjenci powinni pamiętać o przyjmowaniu leku codziennie, najlepiej o stałej porze, zgodnie z zaleceniami lekarza. Niedopuszczalne jest także samodzielne modyfikowanie dawki.
Każdy pacjent przyjmujący leki przeciwkrzepliwe powinien poinformować o tym lekarza przed planowaną operacją, zabiegiem endoskopowym, ekstrakcją zęba lub inną ingerencją medyczną. W niektórych przypadkach konieczne jest czasowe odstawienie lub dostosowanie dawkowania leku, ale zawsze musi to odbywać się pod kontrolą lekarza. Samowolne przerwanie leczenia, nawet na krótko, może doprowadzić do poważnych powikłań.
Migotanie przedsionków to choroba, z którą można żyć długo i dobrze, jeśli przestrzega się zaleceń lekarza. Regularne przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych, kontrolowanie ciśnienia, zdrowa dieta, aktywność fizyczna i unikanie alkoholu pomagają utrzymać serce w dobrej kondycji.
Izabela Gronostajska, lekarz w trakcie rezydentury z medycyny rodzinnej ŁCM